Différences entre les versions de « Glossaire en breton »
(→L) |
(→R) |
||
Ligne 391 : | Ligne 391 : | ||
* [[Renadenn darnaouiñ]] | * [[Renadenn darnaouiñ]] | ||
* [[Renadenn derez]] | * [[Renadenn derez]] | ||
* [[Renadenn derez war-greskiñ]] | |||
* [[Renadenn dieeun]] | * [[Renadenn dieeun]] | ||
* [[Renadenn doare]], [[Renadenn doareañ]] | * [[Renadenn doare]], [[Renadenn doareañ]] |
Version du 13 juillet 2016 à 17:07
Cette page rassemble les termes bretons utilisés pour les notions de base utilisées dans les différentes grammaires descriptives et formelles du breton. Les liens actifs mènent aux pages du site ARBRES rédigées en français.
Ce lexique est utilisé pour rendre la grammaire ARBRES cherchable à partir de mots clefs émanant des diverses traditions grammaticales: toute entrée du lexique est reconnue par l'outil de recherche en haut à droite de l'écran qui accompagne votre navigation. Il est donc possible de mener une recherche grammaticale à partir d'un mot-clef grammatical en breton.
Ce glossaire n'est pas prescriptif, et rassemble d'aileurs des terminologies contradictoires. La présence d'une entrée dans ce lexique n'est aucunement une recommandation d'usage, mais le signe que l'usage de ce terme est attesté dans un ouvrage de référence, et qu'une page de la grammaire ARBRES sur ce site correspond à son contenu. Le but de ce lexique est que toutes les traditions terminologiques puissent accéder au contenu correspondant dans la grammaire ARBRES. Pour référer aux numéraux cardinaux, on trouve par exemple les termes anv-gwan pegementiñ (Leclerc 1986, Chalm 2008), niver pegementiñ, (Kervella 1947:§438, Press 1986:241, Chalm 2008) ou niver diazez (Chalm 2008). Ces liens renvoient tous sur ce site à la page "Les numéraux cardinaux". Toutes les entrées du lexique ne correspondent pas à un titre d'article dans la grammaire ARBRES. Par exemple le terme degenn, 'dizaine', est juste mentionné en note terminologique sur la page des numéraux cardinaux (pour une recherche rapide: <CTRL+F> puis le terme recherché).
En suivant le lien, dans l'article associé, vous pourrez comparer les différentes terminologies employées pour une notion, en français, anglais ou breton. Le cas échéant, il y est discuté l'usage d'une terminologie plutôt qu'une autre.
- Pour une recherche à partir des termes anglais, se reporter au glossaire en anglais.
- Pour une recherche à partir des termes français, se reporter au glossaire en français.
A
- Abeg
- Abegenn
- Adsoniad
- Adanor
- Adanv
- Adverb
- Adverb amresisaat
- Adverb derez
- Adverb diskouezhañ
- Adverb divizout
- Adverb doare
- Adverb lec'h
- Amc'her
- Amdranzitivel
- Amprest
- Amzer
- Amzer adkevrennek
- Amzer amdremenet
- Amzer amdremenet boaz
- Amzer amdremenet lec'hiañ
- Amzer c'hallus an doare divizout
- Amzer beurdremenet
- Amzer da zont
- Amzer da zont tost
- Amzer da zont tremenet
- Amzer da zont kent
- Amzer dic'hallus an doare divizout
- Amzer digevrenn
- Amzer divizout
- Amzer dremenet adkevrennek
- Amzer dremenet amstrizh
- Amzer dremenet kent
- Amzer dremenet ledan
- Amzer dremenet ledan kevrennek
- Amzer dremenet strizh
- Amzer eeun
- Amzer kevrennek, Amzer gevrennek
- Amzer lec'hiañ
- Amzer peurdremenet
- Amzer voaz
- Amzer vremañ, Amzer a-vremañ
- Amzer vremañ lec'hiañ
- Amzer vremañ boaz
- Anaforenn
- Anv
- Anv amstrizh
- Anv boutin
- Anv-bro
- Anv-broiz
- Anv daou, Anv div
- Anv den
- Anv difetis
- Anv diverzek
- Anv divoutin
- Anv douaroniel
- Anv doujañ
- Anv fetis
- Anv gouel
- Anv-gwan
- Anv-gwan amresis, anv-gwan amresisaat
- Anv-gwan diskouezh, Anv-gwan diskouezhañ
- Anv-gwan niveriñ
- Anv-gwan pegementiñ
- Anv-gwan-verb
- Anv hollek
- Anv-kadarn
- Anv-kadarn renadenn anv
- Anv kart
- Anv kêr
- Anv kevrennek
- Anv lec'h
- Anv loened
- Anv menezhioù
- Anv merc'hed
- Anv miz
- Anv moneiz
- Anv nepreizh
- Anv noaz
- Anv ster
- Anv strizh
- Anv-stroll
- Anv traoù
- Anv traoù heverz
- Anv-verb
- Anv-verb da zont
- Anv-verb tremenet
- Amresis
- Araogenn
- Araogenn da gas troad
- Araogenn skor
- Araogenn rannig-verb
- Arliv morfemek
- Arvez
- Asantiñ
B
- Bannadur, Bannadenn
- Benel
- Bernius, Berniusted (KAG (2016), bernius, 'cumulatif')
- Berradurioù
- Boaz
- Bomm prezeg
C
D
- Damergativelezh (split ergativity)
- Damniveriñ
- Damziskouezhañ
- Danevelliñ
- Daouder
- Dazont
- Dazoned
- Degenn
- Deiziata
- Derez-doareañ
- Derez-bihanaat
- Derez-estlammañ
- Derez-kembarañ
- Derez ken-ha-ken
- Derez kevatal
- Derez-kreskiñ
- Derez-uhel
- Derez-uhelañ
- Derez-uheloc'h
- Derez plaen
- Deveradur
- Dibersonel
- Diferaenn
- Dibenn anv-verb
- Dibenn araogenn
- Dibenn displegañ
- Dibenn ger
- Dibenn verb
- Diheverz
- Dilostger
- Diogel
- Disac'hadur
- Displegadur
- Displegadur diberson
- Displegadur personel
- Displegadur progresivel
- Displegadur war-ober
- Disrannañ
- Divez
- Doare anv-verb
- Doare diskleriañ
- Doare divizout
- Doare divizout tremenet
- Doareenn
- Doare gourc'hemenn
- Doare sujañ
- Dreistambilh (SADED)
E
F
G
- Ger damresisaat
- Ger amresisaat
- Ger diaraok
- Ger-diskoueziñ
- Ger goulennata
- Ger hopal
- Ger kadarnaat
- Ger kevrenneg
- Ger-mell
- Ger-mell strizh
- Ger-mell amstrizh
- Ger-mell perc'hennañ
- Ger nac'h
- Ger niveriñ
- Ger perc'hennañ
- Ger spisañ
- Ger-stagañ
- Goulennata
- Goulennata dieeun
- Gour
- Gour mann
- Gourel
- Gourc'hemenn
- Gourfenn
- Gouzañver
- Gouzisplegañ ('sous entendre', cf. Kervella 1947:769)
- Graer
- Gwregel
- Gwrizienn ger
H
CH
C'H
I
- Islavarenn
- Islavarenn-abegiñ
- Islavarenn adverb
- Islavarenn-amzeriañ
- Islavarenn anv
- Islavarenn anv-gwan
- Islavarenn-c’houlezad
- Islavarenn degouez
- Islavarenn doareañ
- Islavarenn diglok
- Islavarenn diskuliañ
- Islavarenn-diviz
- Islavarenn doare
- Islavarenn doareañ
- Islavarenn dra
- Islavarenn-enebiñ
- Islavarenn goulennata
- Islavarenn-heuliañ
- Islavarenn kadarnaat
- Islavarenn-keñveriañ
- Islavarenn-lec'hiañ
- Islavarenn-pal
- Islavarenn stag
- Islavarenn sujediñ
- Islavarenn-tra
J
K
- Kemmadur, Kemmadurioù
- Kemmadur c'hwezhadenniñ, Kemmadur dre c'hwezhañ
- Kemmadur diglok
- Kemmadur dous
- Kemmadur dre galetaat
- Kemmadur dre vlotaat
- Kemmadur kemmesket
- Kemmadurioù mesket
- Kenemober
- Kenglot an amzerioù
- Kenglot an nac'hañ
- Kenlakadenn, Kenlakaet
- Kenlavarenniñ
- Kenneuz
- Kenober
- Kenson
- Kenstrollad, Kenstrolladur
- Kenurzhiañ
- Kenveriañ
- Keñveriata
- Kevrennadur
- Klokaenn
- Kopulenn
- Krennlavarioù
L
- Lavarenn
- Lavarenn anv-gwan-verb
- Lavarenn anv-verb
- Lavarenn distag
- Lavaren diverb
- Lavarenn dizalc'h
- Lavarenn dizispleg
- Lavarenn estlammañ
- Lavarenn gennet
- Lavarenn gourc'hemenn
- Lavarenn hetiñ
- Lavarenn gadarnaat
- Lavarenn nac'h
- Lavarenn nann
- Lavarenn ya
- Lavarenn verb
- Lerc'hennoù
- Lezgerioù
- Liesgerioù
- Liester amreizh
- Liester ar stumm bihanaat
- Liester diabarzh
- Liester direizh
- Liester doubl
- Liester rouez
M
N
- Nac'hañ
- Nebreizh, Nepreizh
- Neutrel
- Niver
- Niveriñ
- Niver-unanenn
- Niver daou
- Niver diazez
- Niver diglok
- Niver kevrenn, Niver kevrennañ
- Niver kementiñ
- Niver pegementiñ
- Niver petvediñ
- Niver rannañ
- Niver urzhiañ
O
P
- Penngef
- Pennlavarenn
- Pennlavarenn divizout
- Pennrann
- Pennwrizienn
- Perc'hennañ
- Pouez-mouezh
- Prezeg, (discours)
Q
R
- Rakger
- Rakverb
- Raganv
- Raganv amresisaat
- Raganv diskouezhañ
- Raganv goulennata
- Raganv gour
- Raganv-gour dizalc'h
- Raganv heklev
- Rannig-diskouezh (-mañ, -ze, -hont)
- Rannig-hetiñ
- Rannig-ya
- Rannig-nac'h
- Rannig-stagañ
- Rannig-verb
- Raganv lost-ger
- Raganv meteo
- Raganv niveriñ (unan)
- Raganv perc'hennañ
- Raganv-stagañ
- Raganv touezet, Raganv lakaet e-barzh
- Rannig-verb
- Rannyezh
- Reizh
- Renadenn
- Renadenn abeg
- Renadenn adverb
- Renadenn ameeun
- Renadenn anv
- Renadenn anv-gwan
- Renadenn asantiñ
- Renadenn benveg
- Renadenn danvez
- Renadenn darnaouiñ
- Renadenn derez
- Renadenn derez war-greskiñ
- Renadenn dieeun
- Renadenn doare, Renadenn doareañ
- Renadenn dra eeun
- Renadenn emheuliañ
- Renadenn kementad
- Renadenn lec'h
- Renadenn neuz
- Renadenn oberour
- Renadenn pal
- Renadenn pred
- Renadenn priz
- Renadenn raganv
- Renadenn tra eeun
- Rener
- Resisaenn
- Respont d'ur goulenn
S
- Skoazeller
- Skorell (rannig verb et autres complémenteurs)
- Skorverb (verb-skoazell)
- Spisaer
- Stagell
- Stagell danevelliñ
- Stagell disrannañ: pe
- Stagell enebiñ: na... na
- Stagell etredaouiñ: pe
- Stagell gevrennek
- Stagell kendastum: ha(g)
- Stagell kevreañ: ha(g)
- Stagell isurzhiañ
- Stagell nac'hañ: ne, nompas...
- Stagell sujediñ
- Stagenn
- Steudadur
- Strollad anv
- Strollder
- Stumm-ambroug: en ur
- Stumm araokaat
- Stumm bihanaat
- Stumm bloket
- Stumm boaz
- Stumm dic'hour
- Stumm diogel
- Stumm displeget
- Stumm fonologel (PF)
- Stumm gouzañv dic'hour
- Stumm kadarnaat
- Stumm kenemober
- Stumm lec'hiañ
- Stumm nac'h
- Stumm ober
- Stumm-verb dic'hour
- Stumm war-greskiñ
T
- Taol-mouezh
- Touezadur
- Tranzitivel
- Trefoedadur
- Tremened (passé, Chalm 2008)
- Troadoù
- Troadur
- Tro c'hervel, Tro-c'hervel
- Troienn war-gresk
- Troioù
- Tu ar verb
- Tu ar renadenn
- Tu emober
- Tu gouzañv
- Tu gra
U
V
- Verboù amreizh
- Verboù damskoazellañ
- Verb dic'hour
- Verb diglok
- Verb displeget en eil renk
- Verb doareel
- Verb embarzhel
- Verb gwan
- Verb graus (en tu gra)
- Verb skoazell
- Verb kreñv
- Verb tre
- Verb tre eeun
- Verb tre dieeun
Y
Termes de phonologie
- Bomm-mouez, 'émission de voix'
- Dislivadur ar vogalenn
- Divogalenn fri
- Divsonenn
- Dibenn absolut
- Diftongenn
- Digej ar vogalennoù
- Fonem
- Fonetik
- Glebiadur
- Gwanadur
- Hanter-vogalenn
- Kensonenn
- Kensonenn c'hwez
- Kensonenn c'hwezadennet
- Kensonenn c'hwibanet
- Kensonenn chuchuet
- Kensonenn dent
- Kensonenn divouezh
- Kensonenn fri, Kensonenn friet
- Kensonenn gourlañchenn
- Kensonenn kenemgemmus
- Kensonenn keñvereg
- Kensonenn korzailhenn
- Kensonenn linkus
- Kensonenn mouezhiet
- Kensonenn sonek
- Kensonenn staoñv
- Kensonenn tarzh
- Klochedouigoù
- Klochedoù-sonn
- Liammadurioù
- Liesilabennek
- Ment ar vogalenn
- Mouezh ar vogalennoù
- Silabenn
- Skiltr-mouezh
- Soniad
- Sonenn
- Steuziadur sonioù
- Strollad kensonennoù
- Teirgensonenn
- Ton
- Unsilabennek
- Vogalenn
- Vogalenn berr
- Vogalenn didon
- Vogalenn digor
- Vogalenn diweuz
- Vogalenn don
- Vogalenn fraez
- Vogalenn frank
- Vogalenn fri, Vogalenn friet
- Vogalenn glan
- Vogalenn goloet
- Vogalenn gwan
- Vogalenn hir
- Vogalenn kontammet, Vogalenn kontammus
- Vogalenn krenn
- Vogalenn kreñv
- Vogalenn staoñv
- Vogalenn toniet
Termes de ponctuation
- Daoubik
- Daouboent
- Gourskej, Pik-virgulenn
- Kromelloù
- Skejig (Virgulenn)
- Barennig
- Barennig-stagañ
- Steredennig
- Virgulenn
Bibliographie
- Kergoat, Lukian. 2012. 'Terminologie bretonne: rétrospective, débats et enjeux', RECERC 5, Langue et enseignement, texte.
- Kreizenn ar geriaouiñ, KAG. 2016. 'Geriaoueg yezhadur', Brezhoneg 21 (éd.), texte.
- Kreizenn ar geriaouiñ. 'Dictionnaire breton des sciences et des techniques', en ligne.
- Pennaod, Goulven. 1984. 'Yezhoniezh, roll anvadurel', Hor Yezh, 156-157: 125-132.
- TES (éd.) 1990. Bec'h dei ! Yezhadur brezhoneg kelc'hiad 3 ha skolaj, Saint-Brieuc, texte.